خاطرات ایرانی و نقش آنها در ترسیم تاریخ فرهنگی جنگ ایران و عراق/دفاع مقدس

نویسنده

تربیت مدرس

چکیده

از تاریخ فرهنگی، به منزلۀ دانشی میان‏رشته‏ای برای توصیف و تحلیل رویدادهای تاریخی ناظر به علوم مرتبط با حوزۀ فرهنگی نظیر انسان شناسی و جامعه‏شناسی استفاده می‏شود. در این میان، خاطره که از تعامل فردیتها و فرهنگها، در بستر ارزش‌ها، باورها و نگرشها شکل گرفته می‏تواند از منابع مهم این رویکرد تاریخی به شمار آید. در مطالعات تاریخ فرهنگیِ جنگ تحمیلی/دفاع مقدس نیز می‏توان از مجموعه‏ای از باورها، عملکردها و نگرش‏های موجود در انبوه خاطره‏نوشته‏های جنگ/دفاع مقدس در همۀ انواع و اشکال آن بهره جست. وجود حجم انبوهی از گزاره‏های روایی یادمدار جنگ تحمیلی/دفاع مقدس، که عمدتاً ناظر به جامعه‏شناسی و انسان‏شناسی عمومی آن است، صرفنظر از اهمیت در ترسیم قوی‏تر وجهۀ تاریخ رسمی، یکی از دستمایه‌های تحقیق دربارۀ «تاریخ فرهنگی جنگ» در برابر تاریخِ صرفاً نظامی و سیاسی آن به شمار می‌آید. به طوریکه برای فهم و تحلیل جامع مناسبات این پدیده، بویژه در حوزۀ فرهنگی و انسان شناختی، چاره‏ای جز روی آوردن به خاطره‏نوشته‏ها و خوانش گزاره‏های مبتنی بر منش و بینش انسان‏های جنگ نیست.

کلیدواژه‌ها